Saturday, October 20, 2012

Tips bij het naar buiten gaan


Tips bij het naar buiten gaan

Voor de meeste mensen is het vanzelfsprekend dat ze dagelijks buiten komen, maar dementerende mensen blijven vaak steeds meer binnen. Terwijl de buitenlucht, het ervaren van het weer en indrukken van buitenaf juist goed zijn. 
  • U kunt eens meewandelen met een van de buren of een kennis die met een hond gaat wandelen. Dit kan uw partner extra motiveren om mee te gaan.
  • Als uw partner geen zin heeft of u niet begrijp als u wilt gaan, doet u dan uw eigen jas aan, geef de jas vast aan uw partner en zet de deur open. Zo wordt in elk geval duidelijk wat u precies bedoeld. Als u gaat wandelen, kan alles dat u tegenkomt voor uw partner interessant zijn, alsof hij het voor het eerst ziet. Neem alle tijd en ga rustig in op de dingen die zijn aandacht trekken.
  • Let op geluiden, geuren en beweging, dat zal uw partner extra opvallen. Dat kan vervelend voor uw partner zijn, zodat hij schrikt of onrustig wordt van harde geluiden. Maar het kan ook erg prettig zijn om naar kleurige bloemen en bomen te kijken, om een dier te aaien, om van de geuren te genieten.
  • Benoem het seizoen, en heb het over het weer. Uw partner kan dit buiten zien en ervaren en kan hier makkelijk over praten.
  • Door alle indrukken buiten kan uw partner sneller misstappen of struikelen

Saturday, October 13, 2012

Tips bij bij het bedenken van activiteiten


Tips bij bij het bedenken van activiteiten

Sommige dementerende mensen kunnen steeds minder en zijn geneigd om de hele dag in hun stoel te zitten. Om iemand actief te houden is het nodig om activiteiten te bedenken die bij hem passen en veilig zijn. 

De volgende vragen kunnen helpen bij het uitzoeken wat fijn is om te doen:
  • Wat kan hij lichamelijk nog? Is hij snel moe, ziet of hoort hij slecht of beweegt hij moeilijk?
  • Welke activiteiten doet hij uit zichzelf? Gaat hij bijvoorbeeld elke dag een eind wandelen?
  • Waar geniet hij nog van? Waar heeft hij plezier in?
  • Hoe reageert hij op een activiteit?
  • Wanneer is hij gelukkig, angstig of geïrriteerd? Is hij snel afgeleid?
  • Is een activiteit nog wel veilig? Is hij nog in staat om met gereedschap of gevaarlijke vloeistoffen om te gaan?

Wednesday, October 10, 2012

"Mijn partner wordt dement" in brochure SWP

Foto Martijn Crowe
Binnenkort verschijnt de brochure voor kennis, studie en verdieping voor professionals in het werken met ouderen van uitgeverij SWP. Daarin is ook "Mijn partner wordt dement. Een praktische gids voor de verzorgende familie." opgenomen. U kunt hier de brochure vast bekijken.


Saturday, October 6, 2012

Oefening aanpassen van beleving


Oefening aanpassen beleving

Eén van de uitdagingen in het omgaan met dementerende mensen is het inleven en aanpassen van je eigen beleving van de werkelijkheid aan hoe zij het beleven. 

Elke keer als u uzelf hoort denken: 'schiet op!', stop met wat u aan het doen bent. Bedenk hoe noodzakelijk het is wat u op dat moment wilt bereiken en of het ook morgen kan, of misschien wel helemaal niet noodzakelijk is. Het gevoel dat het niet zo loopt als u had gewild, is een bron van frustratie. 

U kunt dit makkelijk vermijden door uw doelen aan te passen aan uw mogelijkheden en die van uw partner. U zult zich toch ongeduldig voelen, en ook wel eens geïrriteerd reageren. Als u dit zelf merkt, kunt er ook een grap van maken met uw partner: “O, daar ga ik weer...” Dit helpt om de situatie lichter te maken, en ook uw relatie gelijkwaardig te houden. Uw partner heeft waarschijnlijk al vaak genoeg het gevoel dat hij tekortschiet.  

Saturday, September 29, 2012

Oefening: als u niet meer weet wat u kunt doen


Oefening: als u niet meer weet wat u kunt doen

Voor professionele zorgverleners is het al lastig om altijd hun geduld te bewaren bij het omgaan met dementerenden, laat staan als u samenleeft. Dit is een oefening om te doen op de momenten dat het teveel is.
  • Loop even weg bij uw partner, haal diep adem en gooi desnoods iets tegen de muur. U zult zich vaker machteloos, boos of verdrietig voelen, zonder dat u er direct iets aan kunt veranderen.
  • Bel iemand op die dichtbij u staat en stort uw hart uit. De ander hoeft niets te antwoorden, of raad te geven, maar gewoon naar u te luisteren.
  • Ga bij uzelf na hoe u een jaar geleden in deze situatie had gehandeld, of wat uw partner altijd prettig vond en doe dat.
  • Stop met waar u mee bezig bent en denk aan iets dat u partner voor u heeft gedaan wat veel voor u betekende, roep het gevoel op dat u toen voor hem had en ga vanuit dat gevoel naar hem toe.   

Friday, September 21, 2012

Oefening: uw dagelijks leven vormgeven


Oefening: uw dagelijks leven vormgeven
Het lijkt misschien gek om hier een oefening aan te wijden, maar het is voor u en uw partner erg prettig om de dingen die u graag doet ook te blijven doen.
Ga samen met uw partner aan tafel zitten, met een groot papier waarop alle dagen van de week staan. Bedenk dan samen het antwoord op de volgende vragen:
  • Welke dingen moeten per dag gebeuren? Dit zijn zaken die gedaan moeten worden, zoals aankleden, wassen, koken, boodschappen doen, het vuilnis buiten zetten, de tuin doen, schoonmaken, en wat voor u verder belangrijk is. Schrijf deze op bij de dagen waarop ze gebeuren.
  • Wat vond en vind u prettig om samen te doen? Dit hoeven geen nieuwe dingen te zijn, maar activiteiten die u altijd al graag samen deed. Schrijf deze op per week of per maand.
  • Wat vond en vind uw partner prettig om te doen? Ook hiervoor geldt dat het juist de dingen zijn waar hij altijd al plezier in had. Denk aan beweging, ontspanning, lezen, muziek luisteren. Vraag u af of uw partner deze activiteiten nog kan doen, of heeft hij hier hulp bij nodig? Heb het erover hoe hij nog wel die dingen kan doen. Schrijf ook deze activiteiten op.
  • Wat vond en vind uzelf prettig om te doen? In deze nieuwe situatie is het nog belangrijker dat u dingen doet die ontspannend en prettig voor u zijn. Schrijf ze op in het week of maandoverzicht.
  • Welke familie, vrienden en kennissen wilt u graag zien? Neem ook afspraken met hen op in het overzicht.
  • Als u dit klaar heeft, kunt samen per dag kijken hoe het er voor u beiden uitziet. Bespreek per activiteit wie dit gaat doen, en welke hulp er nodig is. Kunt u het samen oplossen, of is het mogelijk om iemand anders vragen te helpen.
  • Besteed van de noodzakelijke taken zoveel mogelijk uit. Vraag thuiszorg aan, vraag buren, familie en kennissen om te helpen en kijk wat een vrijwilligersdienst in uw gemeente kan doen.
  • Als uw partner hulp nodig heeft bij de dagelijkse of prettige zaken, betekent dit niet automatisch dat u dit hoeft te doen. Doe vooral wat u fijn vindt samen, en kijk of er anderen zijn die het leuk vinden om uw man te helpen.
  • Als u iets alleen gaat doen, bespreek dan of uw man alleen thuis kan en wil blijven. Kijk anders of hij op hetzelfde moment iets anders kan doen, of er iemand langs komt.

Monday, September 17, 2012

Gelukkig getrouwd

Gelukkig getrouwd

"Vandaag is de trouwdag van meneer en mevrouw", zegt mijn collega als we de woonkamer binnenstappen.
"O gefeliciteerd", richt ik mij tot meneer. "Hoeveel jaar zijn jullie nu getrouwd?"
"64 jaar, maar we doen er niet echt iets aan hoor."
Mevrouw zit in haar rolstoel wat te kauwen op een stukje brood. Ze is afhankelijk van onze zorg, lichamelijk tot zeer weinig in staat. Ze zegt ook niet zoveel meer, maar als meneer vertelt over hun eerste ontmoeting wil ze blijkbaar toch wat kwijt.
"Dat was een verschrikkelijk feest," zegt mevrouw met haar mond nog halfvol.
"Met als lichtpuntje natuurlijk de ontmoeting met uw man", vult mijn collega snel aan. "Wie zette de eerste stap?", vraagt ze vervolgens aan meneer met een geforceerde glimlach.
Zoals wel vaker in een gezond huwelijk, vult mevrouw het antwoord in voor haar man. Gezien haar lichamelijke en geestelijke toestand, is het in dit geval echter minder voor de hand liggend. Elke volzin is een klein wonder, vooral deze, doordrenkt van sarcasme, of is ze cynisch wanneer ze zegt: "Ik heb geen stap gezet op die donkere dag!"
Meneer lacht niet. Zou hij de humor van zijn vrouw na 64 jaar huwelijk nog steeds niet begrijpen? Of spreekt zij in bittere ernst en maakt zij hem onzeker? Misschien staat hij nogal altijd fier rechtop, maar voelt hij zich geestelijk gevangen. Terwijl zijn vrouw nu in een rolstoel zit, maar zonder schroom om de vinger op de zere plek te leggen.
"Nou mevrouw, u maakt natuurlijk een grapje, het moet toch de mooiste dag uit uw leven zijn geweest?", probeert mijn collega. In haar ogen een laatste poging het praatje positief te houden. Mevrouw vervalt echter weer in haar gebruikelijke stilzwijgen, in haar rol van seniel demente die glazig voor zich uitkijkt.
Het wonder is echter al geschiedt. Mevrouw sprak en haar woorden klinken nog door in het huis. Daarom heeft meneer zijn vrouw altijd aan zijn zij gehouden. Hij heeft er altijd in gelooft, dat zij hem nog eens zou vertellen hoeveel ze van hem houdt. Hij heeft altijd hoop gehouden, dat het wegvallen van haar hersenfuncties ze niet verder uit elkaar zou drijven. Maar dat het haar hart zal doen spreken.
Hij weet vandaag, dat zijn hoop niet vergeefs is geweest. Het was een verschrikkelijk feest. Het was een donkere decemberdag. Zij zette inderdaad geen stap. Hij liep af op haar lieve lach.

Verhaal uit de verpleegpraktijk door verpleegpoeet Sander Ritman, lees meer op www.sanderritman.com